Aktualnoœci

Nowy zawód – audytor energetyczny - Wywiad z dr Włodzimierzem Berdychowskim - 2009-08-03
 
Rozmawia Katarzyna Staroń – Wydawnictwo Verlag Dashofer.

Katarzyna Staroń: W odpowiedzi na rosnące zainteresowanie energooszczędnością pojawił się „nowy zawód” audytor energetyczny. Kim tak naprawdę jest audytor energetyczny?

Dr Włodzimierz Berdychowski: Nowy zawód, audytor energetyczny, pojawił się z potrzeby wykonania już w 2009 r. około 1 mln certyfikatów energetycznych. Obecnie uprawnienia do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej posiada jedynie około 80 tys. osób. Są to osoby posiadające uprawnienia do projektowania w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej, które ukończyły studia magisterskie. W związku z ogromem pracy nie sposób liczyć na to, żeby tak mało liczna grupa wykonała milion certyfikatów i stąd zapotrzebowanie na „nowy zawód”.

KS: Kto może zostać audytorem energetycznym?

WB: Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych (Dz.U. nr 87 poz. 954 z późn. zm.) każdy obywatel państwa członkowskiego UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), może, po uznaniu wymaganych, nabytych w tych państwach kwalifikacji, dokonywać oceny energetycznej budynku / lokalu mieszkalnego i sporządzać świadectwo jego charakterystyki.

KS: Oznacza to, że także osoba, która ukończyła wyższe studia nietechniczne może uzyskać uprawnienia audytora energetycznego?

WB: Aby uzyskać uprawnienia do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej, magistrowie nie posiadający uprawnień budowlanych do projektowania, mogą podjąć nie mniej niż roczne studia podyplomowe na kierunkach: architektura, budownictwo, inżyniera środowiska, energetyka lub pokrewne zzakresu audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynków. Posiadanie uprawnień budowlanych do kierowania budową nie zwalnia z obowiązku odbycia szkolenia oraz złożenia egzaminu.

KS: Co obejmuje egzamin?

WB: Egzamin składa się z dwóch części: pisemnej i praktycznej. Część pisemna ma formę testu jednokrotnego wyboru i składa się z 80 pytań. Trwa 120 minut. Za każdą poprawną odpowiedź przyznaje się 1 punkt. Czas trwania części praktycznej egzaminu wynosi 180 minut.


KS: Na czym polega część praktyczna?

WB: Część praktyczna polega na sporządzeniu przez kandydata świadectwa charakterystyki energetycznej. Warunkiem przystąpienia do części praktycznej jest uzyskanie co najmniej 60 pkt. z części pisemnej. Egzamin zakończony wynikiem pozytywnym potwierdza się świadectwem. Ponadto osobę, która uzyskała uprawnienia do sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej wpisuje się do rejestru prowadzonego w formie elektronicznej przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.

KS: A co jeśli wynik egzaminu będzie negatywny?

WB: W razie negatywnego wyniku egzaminu minister określa termin, po upływie którego osoba ubiegająca się o uprawnienie do sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej może ponownie przystąpić do części pisemnej albo, jeżeli część pisemna została zakończona wynikiem pozytywnym, do części praktycznej. Termin ten nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie 60 dni od dnia egzaminu zakończonego wynikiem negatywnym.

KS: Podobno Pan Doktor opracował poradnik dla audytorów energetycznych, w którym można znaleźć zbiór przykładowych pytań egzaminacyjnych?

WB: Tak, postarałem się zebrać podstawowe akty prawne i wytyczne do sporządzania audytu. Poradnik obejmuje kompleksową wiedzę niezbędną każdemu audytorowi energetycznemu. Publikacja omawia w szeroki sposób zagadnienie charakterystyki energetycznej budynków. Zawiera komentarze do aktualnie obowiązujących przepisów, a także fachowe i praktyczne wskazówki specjalistów - audytorów, ekonomistów i prawników. Dodatkowy atut publikacji na CD to moduł zawierający zestaw przykładowych pytań egzaminacyjnych, umożliwiający samodzielne rozwiązywanie testów i sprawdzenie stopnia przyswojenia wiedzy z tego zakresu.

KS: Czy można powiedzieć, że audyt energetyczny jest formą doradztwa polegającego na udzieleniu wskazówek, jak w dłuższej perspektywie czasu zaoszczędzić pieniądze i jednocześnie przyczynić się do rozpowszechnienia zrównoważonego rozwoju w budownictwie?

WB: Audyt energetyczny jest opracowaniem określającym zakres i parametry techniczne oraz ekonomiczne przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, ze wskazaniem rozwiązania optymalnego, w szczególności z punktu widzenia kosztów realizacji tego przedsięwzięcia oraz oszczędności energii. Powinien określić co robić, czyli co warto modernizować, aby osiągnąć z tego korzyści, jak to wykonać, czyli jakie zastosować rozwiązania techniczne, jakie materiały i urządzenia, jaką przyjąć kolejność realizacji itd. oraz jakie będą koszty i efekty ekonomiczne termomodernizacji, a także jak to finansować, czyli powinien podać ocenę celowości i sposobu korzystania z kredytu i wskazać rodzaj pomocy finansowej (pomoc Państwa, NFOŚ, EkoFunduszu, kredyty zagraniczne itd.), o którą można się ubiegać. Audyt stanowi założenia do projektu budowlanego dotyczącego realizowanego przedsięwzięcia. Jest także podstawą do uzyskania prawa do premii termomodernizacyjnej.

KS: Jakiej wysokości jest premia wspierająca przedsięwzięcia termomodernizacyjne i kto może się o nią ubiegać?

WB: Fundusz Termomodernizacji został utworzony ustawą z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz.U. Nr 162 poz. 1121 z późniejszymi zmianami) w Banku Gospodarstwa Krajowego. Podstawowym celem Funduszu jest pomoc finansowa dla inwestorów realizujących przedsięwzięcia termomodernizacyjne przy pomocy kredytów zaciąganych w bankach komercyjnych. Pomoc, zwana "premią termomodernizacyjną", stanowi źródło spłaty 25% zaciągniętego na wskazane przedsięwzięcie kredytu. W ramach obsługi Funduszu BGK podejmuje decyzje o przyznaniu premii termomodernizacyjnej. Przy czym kredyt nie może przekroczyć 80% kosztów przedsięwzięcia, a okres jego spłaty nie może być dłuższy niż 10 lat. Miesięczne spłaty kredytu wraz z odsetkami nie mogą być niższe od raty kapitałowej powiększonej o należne odsetki i nie mogą być wyższe od obliczonej równowartości 1/12 kwoty rocznych oszczędności kosztów energii uzyskanych w wyniku realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Oznacza to, że spłata kredytu wraz z odsetkami powinna mieć pokrycie w uzyskanych oszczędnościach kosztów energii.

KS: Kiedy BGK przekazuje bankowi kredytującemu premię?

WB: BGK przekazuje premię termomodernizacyjną (25% wykorzystanego kredytu) bankowi kredytującemu po otrzymaniu od niego zawiadomienia, że przedsięwzięcie termomodernizacyjne zostało zrealizowane w terminie określonym w umowie kredytu i zgodnie z projektem budowlanym (sporządzonym zgodnie z audytem energetycznym). Przekazanie premii termomodernizacyjnej następuje w terminie 7 dni roboczych od daty otrzymania powiadomienia o spełnieniu warunków do wypłaty premii.

KS: Jakie korzyści z przeprowadzonego audytu ma właściciel budynku?

WB: Audyt energetyczny, traktowany jako ekspertyza, pozwala już na etapie projektowania dobrać odpowiednie środki techniczne, konieczne do uczynienia danego budynku bardziej ekonomicznym w ogrzewaniu. Podstawowym efektem audytu energetycznego jest nic innego jak porównanie wydatków poniesionych na ewentualne docieplanie budynku z oszczędnościami, jakie ta inwestycja przyniesie. Dodatkowo audyt dostarcza informacji do tej pory na ogół niedostępnych. Nabywcy inajemcy wybierający nieruchomość na długi okres czasu, powinni mieć zapewniony dostęp do danych charakteryzujących jakość energetyczną budynku.

KS: Dlaczego?

WB: Obiekty oniskim zapotrzebowaniu na energię będą mogły uzyskiwać na rynku nieruchomości ceny wyższe niż budynki, których oszacowane koszty eksploatacji będą, na skutek niedostatecznie efektywnego użytkowania energii, wysokie. Charakterystyka energetyczna ma także istotny wpływ na komfort użytkowania pomieszczeń wbudynkach. Chodzi nie tylko otemperaturę wewnętrzną, ale np. owymianę powietrza, aw obiektach użyteczności publicznej o warunki oświetleniowe.

KS: Jaka jest różnica między audytem a świadectwem energetycznym, które od 1 stycznia 2009 roku musi posiadać każdy nowy, sprzedawany lub wynajmowany lokal lub budynek?

Audyt energetyczny to rodzaj biznesplanu, to bardzo szczegółowy schemat kolejnych działań wraz z kosztorysami i programem inwestycji, jakie należy zrealizować, by zmniejszyć energochłonność budynku. Certyfikacja natomiast określa klasę energetyczną budynku. Różnica dotyczy również samego procesu analizy technicznej i ekonomicznej badanego budynku. Audyty wykonywane są już od kilku lat, w związku z działaniami termomodernizacyjnymi, natomiast certyfikacją dopiero zajmą się nowi fachowcy.

KS: Skoro ustawodawca nie wprowadza żadnych sankcji za nieposiadanie certyfikatu energetycznego, to czy audytor energetyczny jest zawodem przyszłościowym?

WB: Obowiązek sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynków wynika z przepisów Dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Polska była zobowiązana do wprowadzenia przepisów niezbędnych do wykonania dyrektywy do 1 stycznia 2009 r. Gdy budynek / lokal mieszkalny podlega zbyciu lub wynajmowi, zgodnie z art. 63a ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, odpowiednio nabywcy / najemcy powinno być udostępnione świadectwo charakterystyki energetycznej. Jednakże brak świadectwa nie uniemożliwia dokonania transakcji i nie stanowi formalnej przeszkody w jej zawarciu. Wynika to z faktu, że ustawa faktycznie nie wprowadza sankcji za nieposiadanie świadectwa energetycznego. Pragnę tu podkreślić, iż tego typu sankcja była przewidziana w nowelizacji kodeksu cywilnego, która była opracowywana łącznie z nowelizacją prawa budowlanego. Ustawa była przyjmowana tuż przed rozwiązaniem poprzedniego Sejmu i dlatego nowelizacja kodeksu nie była możliwa, bo zgodnie z Regulaminem Sejmu nowelizacje kodeksów wymagają dłuższej procedury.

KS: Czyli notariusz, zanim sporządzi akt notarialny, nie musi żądać okazania świadectwa energetycznego?

WB: Ekspertom należy pozostawić ocenę, jak powinien zachować się notariusz w sytuacji, gdy żadna ze stron nie wspomni o świadectwie energetycznym. Nie wiadomo, czy będzie on mógł sporządzić akt notarialny, a jeżeli tak, to czy będzie musiał w nim wskazać, że świadectwo energetyczne nie zostało nabywcy przedstawione. Na odpowiedź na to pytanie będziemy musieli poczekać. Notariusze wskazują, że wykładni powinno dokonać Ministerstwo Infrastruktury, które z kolei uważa, że decyzja będzie należała do notariuszy. Aby uniknąć tych problemów wskazane byłoby, żeby osoby, które chcą sprzedać mieszkanie, miały świadectwa energetyczne. Z drugiej strony nie należy zapominać, że świadectwo energetyczne jest dokumentem związanym z obiektem budowlanym, a takie dokumenty muszą być sporządzane i przechowywane. Zgodnie z art. 93 Prawa budowlanego osoba, która nie wypełnia tych obowiązków, podlega karze grzywny. MI powinno wprowadzić nowelizację ustawy, która jasno określi, jakie są konsekwencje sprzedaży nieruchomości bez świadectwa energetycznego i jak powinien zachować się notariusz, jeżeli strony takiego świadectwa nie przedstawią. Z całą pewnością nie można oczekiwać, iż z jakichkolwiek powodów zostanie zaniechana polityka energooszczędności, a wręcz odwrotnie, należy się spodziewać poszukiwania nowych energooszczędnych rozwiązań. Zawód certyfikatora energetycznego, będzie przyszłościowym zawodem nie tylko w UE.

dr Włodzimierz Berdychowski – absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytetu Gdańskiego; współzałożyciel Badawczo-Rozwojowej Spółdzielni Pracy ERGONOMIA; od 1970 roku biegły sądowy do spraw BHP; autor licznych opracowań i wdrożeń projektów modernizacyjnych w zakładach pracy; specjalista z zakresu zagadnień izolacji akustycznej i termicznej, współautor wielu wdrożonych rozwiązań; redaktor prowadzący publikacji Audytor Energetyczny na CD opublikowanej w 2009 roku przez Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o.

« Powrót

Koszyk

Twój koszyk jest pusty.
Newsletter